Strive: Cơn sốt Bitcoin treasury mới hay tấm vé vào sòng của TD Cowen?
Một công ty chưa từng xuất hiện trong các cuộc thảo luận crypto hôm nay bỗng được TD Cowen – ngân hàng đầu tư Mỹ 68 năm tuổi – chấm cho mục tiêu giá 28 đô-la và khuyến nghị mua. Không phải vì họ sở hữu công nghệ đột phá, không phải vì họ xây dựng giao thức DeFi mới. Lý do là chiến lược bitcoin treasury: vay tiền qua cổ phiếu ưu đãi độc đáo, mua Bitcoin, rồi hứa trả cổ tức. Nhưng câu hỏi tôi đặt ra ngay lập tức: cổ tức từ đâu? Một công ty không có doanh thu, chỉ có Bitcoin trên bảng cân đối kế toán, lấy tiền mặt đâu để trả cho cổ đông ưu đãi? Cơn sốt Bitcoin treasury – ai thổi giá, ai mua thật? – không phải là một câu hỏi tu từ. Sau ba chu kỳ thị trường, tôi biết rằng câu trả lời nằm ở dữ liệu, không nằm ở báo cáo phân tích.
Để hiểu vì sao thông tin này quan trọng, cần nhìn lại bối cảnh. MicroStrategy đã biến 'mua Bitcoin bằng nợ' thành một ngành công nghiệp. Từ năm 2020, họ phát hành trái phiếu chuyển đổi với lãi suất gần như bằng không để mua hơn 40 vạn BTC. Cổ phiếu MSTR trở thành một dạng 'BTC có đòn bẩy' – khi BTC tăng 1%, MSTR có thể tăng 2-3%. Mô hình này đã tạo ra một hệ sinh thái các công ty bắt chước: từ Semler Scientific dùng tiền từ mảng thiết bị y tế, đến những quỹ đầu tư nhỏ. Strive, theo mô tả của TD Cowen, đi theo vết xe đó nhưng có một điểm khác biệt: họ dùng cổ phiếu ưu đãi với cổ tức thay vì trái phiếu chuyển đổi. Điều này nghe có vẻ hấp dẫn: bạn vừa có exposure với BTC vừa nhận một khoản thu nhập đều đặn. Nhưng trong tài chính, khi một thứ quá hoàn hảo, gần như luôn có một cái bẫy bên trong.
Hãy soi vào cấu trúc dòng tiền. Tôi đã dành bảy năm audit các giao thức DeFi, và bài học đầu tiên luôn là: tìm ra ai là người trả tiền cuối cùng. Với Strive, có ba nguồn tiền tiềm năng: một là tiền bán cổ phiếu ưu đãi, hai là tiền bán BTC, ba là tiền từ các khoản vay mới. Cổ tức phải được trả bằng tiền mặt. Nếu công ty không có hoạt động kinh doanh tạo ra doanh thu, thì cả ba nguồn đều là một dạng vay mượn từ tương lai. Cụ thể, nếu họ bán bớt BTC để trả cổ tức, họ giảm lượng tài sản nắm giữ của mình. Nếu họ phát hành thêm cổ phiếu, họ pha loãng cổ đông hiện hữu. Nếu họ đi vay, họ tăng đòn bẩy. Không có nguồn nào trong số đó tạo ra giá trị bền vững. Nó chỉ chuyển rủi ro từ túi này sang túi khác.
Thử làm một phép tính đơn giản. Giả sử Strive huy động 200 triệu đô-la, mua 2.850 BTC ở mức giá 70.000 đô-la. Nếu cổ tức là 5%, mỗi năm họ phải trả 10 triệu đô-la. Để có 10 triệu đó từ việc bán BTC, họ phải bán khoảng 143 BTC mỗi năm. Nếu BTC tăng 20%, giá trị tài sản tăng thêm 40 triệu, và họ có thể bán 143 BTC mà không ảnh hưởng đến câu chuyện tăng trưởng. Nhưng nếu BTC giảm 20%, họ sẽ phải bán khoảng 179 BTC – nhiều hơn về số lượng, và giá trị còn lại tụt giảm. Trong một chu kỳ giảm kéo dài – thứ mà Bitcoin từng trải qua với mức sụt giảm hơn 80% – mô hình sụp đổ nhanh chóng. Cổ tức không còn là thu nhập thụ động; nó trở thành một nghĩa vụ buộc bạn phải thanh lý tài sản đúng lúc tồi tệ nhất. Đây là lý do tại sao tôi luôn coi 'yield' từ một công ty không có dòng tiền là một cảnh báo.
Vậy dữ liệu on-chain nói gì? MicroStrategy công khai địa chỉ ví nắm giữ BTC. Bất kỳ ai cũng có thể lên block explorer kiểm tra. Còn Strive – không một địa chỉ nào được công bố. Không một báo cáo kiểm toán độc lập nào được trích dẫn. Trong thế giới DeFi, nếu một giao thức gọi vốn mà không công bố địa chỉ két, đó là một red flag. Ở thị trường truyền thống, điều này có thể được biện minh bằng các quy định, nhưng khi tài sản chính là một loại tiền mã hóa có sổ cái công khai, sự thiếu minh bạch này đặt ra câu hỏi nghiêm trọng: liệu Strive có thực sự sở hữu Bitcoin, hay chỉ nắm giữ một giấy xác nhận quyền sở hữu với các bên giám sát mơ hồ? Tôi không nói rằng họ gian lận. Tôi chỉ nói rằng không có bằng chứng, và trong giới phân tích, không có bằng chứng vốn là bằng chứng.
Tôi nhớ lại năm 2017, tôi viết script quét dữ liệu ICO Tezos trên Ethereum. Tôi tìm thấy 12 ví thực hiện 47 giao dịch vòng tròn trị giá 1,2 triệu ETH. Khi tôi đăng bài phân tích, nhiều người không tin. Nhưng dữ liệu trên block explorer không bao giờ nói dối. Ngày nay, khi nhìn vào một công ty như Strive, tôi áp dụng cùng một nguyên tắc: không tin lời nói, chỉ tin địa chỉ và giao dịch. Một công ty tuyên bố nắm giữ Bitcoin mà không công bố địa chỉ ví cũng giống như một ICO hứa hẹn token mà không công bố hợp đồng thông minh vậy. Bạn có thể gọi đó là chiến lược, nhưng tôi gọi đó là rủi ro không thể định giá.
Một điểm mù khác: TD Cowen đặt mục tiêu giá 28 đô-la. Con số này từ đâu ra? Nếu nó đến từ mô hình chiết khấu dòng tiền, tôi muốn xem giả định về tốc độ tăng trưởng của lượng BTC nắm giữ. Nếu nó đến từ so sánh với MicroStrategy, tôi muốn biết mức chiết khấu áp dụng cho một công ty nhỏ hơn, kém thanh khoản hơn. Nhưng báo cáo không cung cấp những chi tiết này. Nó chỉ đơn giản nói rằng chiến lược Bitcoin reserve là đúng đắn và Strive có một cấu trúc cổ tức độc đáo. Tôi gọi đó là một sự ủng hộ mang tính tường thuật hơn là định lượng. Trong lịch sử, các khuyến nghị mua của ngân hàng thường có độ trễ – chúng đến sau khi giá đã tăng, và chúng thường lạc quan hơn so với kết quả thực tế. Có một nghiên cứu nổi tiếng cho thấy tỷ lệ khuyến nghị 'mua' chiếm khoảng 70% trên toàn bộ thị trường, trong khi 'bán' chỉ dao động 5-10%. Vậy nên, khi TD Cowen nói 'mua', chúng ta nên phân tích điều gì đằng sau.
Hãy nhìn vào bối cảnh vĩ mô. BTC đang đi ngang trong biên độ hẹp, thanh khoản cạn kiệt. ETF giao ngay ghi nhận dòng vốn rút nhẹ trong những ngày gần đây. Vào thời điểm mà các nhà đầu tư Bitcoin truyền thống đang thận trọng, việc một ngân hàng đầu tư tung ra target 28 đô-la cho một công ty treasury nhỏ có thể được thiết kế để kích thích hoạt động giao dịch, chứ không phải để phản ánh một sự thay đổi cơ bản. Sự trớ trêu là chiến lược bitcoin treasury – vốn được tiếp thị như một cách để 'HODL' mạnh mẽ hơn – lại có thể tạo ra một nguồn cung BTC thường xuyên khi công ty phải bán để trả cổ tức. Điều đó khiến nó yếu hơn, không phải mạnh hơn, so với một quỹ thụ động mua và nắm giữ đơn thuần.
Michael Saylor, người sáng lập MicroStrategy, không bao giờ phải trả cổ tức. Anh ta có thể phát hành thêm cổ phiếu, mua thêm BTC, và câu chuyện vẫn là 'tích lũy'. Nhưng một công ty với cổ phần ưu đãi trả cổ tức bị buộc phải thực hiện nghĩa vụ tiền mặt định kỳ. Điều này tạo ra một khác biệt cơ bản: MSTR là một cỗ máy tích lũy; Strive có thể trở thành một cỗ máy tiêu thụ – tiêu thụ chính dự trữ của mình. Tất nhiên, nếu BTC tăng giá vượt trội, cổ tức sẽ có vẻ nhỏ bé. Nhưng nếu BTC không tăng, áp lực bán sẽ gia tăng. Trong một thị trường đi ngang, điều này đặc biệt nguy hiểm.
Giờ hãy nói ngược lại. Việc TD Cowen đưa ra khuyến nghị mua có thể không phải để phản ánh giá trị thực của Strive, mà để thúc đẩy hoạt động giao dịch. Ngân hàng đầu tư kiếm tiền từ phí môi giới. Một báo cáo lạc quan tạo ra khối lượng. Điều này không có nghĩa là họ sai, nhưng nó có nghĩa là mục tiêu 28 đô-la được đặt trong một bối cảnh kỳ vọng tăng trưởng liên tục của BTC. Nếu nhìn vào các giao dịch của những công ty treasury đi trước, bạn sẽ thấy một mô thức: sau đợt tăng giá ban đầu nhờ tin tốt, cổ phiếu thường sụt giảm khi thị trường nhận ra rằng 'cổ tức' không phải là dòng tiền tự do mà là một hình thức tái cấp vốn. Và ở đây, một tác động phụ khác: chiến lược này tạo ra một lớp cầu mua thường xuyên cho BTC, ổn định giá. Nhưng nó cũng tạo ra một lớp cung thường xuyên những người bán cổ phiếu ưu đãi, gây áp lực lên thanh khoản. Tóm lại, nếu bạn mua Strive vì tin rằng nó 'tốt hơn MSTR', hãy đọc kỹ điều khoản cổ tức. Nếu bạn mua vì tin vào BTC, tại sao không mua BTC trực tiếp và tránh rủi ro công ty?
Tuần tới, hãy theo dõi liệu Strive có công bố địa chỉ ví BTC không. Liệu TD Cowen có giữ nguyên mục tiêu khi thị trường biến động không. Và hãy nhìn dòng tiền ETF – nếu nó vẫn chảy ra, khuyến nghị mua đó có thể chỉ là một tiếng vọng cô đơn trong căn phòng trống. Thị trường đi ngang là nơi để chuẩn bị. Dữ liệu luôn nói thật, nhưng nó thường nói sau cùng. Cơn sốt Bitcoin treasury – ai thổi giá, ai mua thật? Những ai không đọc on-chain sẽ chỉ thấy một tờ giấy chứng nhận từ phố Wall.