Hong Kong đang bước vào cuộc đua blockchain với một tuyên bố chính sách mang tính hệ thống. Trong bài phát biểu gần đây, Bộ trưởng Tài chính Trần Mậu Ba đã vạch ra ba trụ cột chính: cơ sở hạ tầng tính toán, viện nghiên cứu blockchain và kế hoạch chuyển đổi số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Theo phân tích từ chuyên gia chiến lược ngành, động thái này không chỉ nhằm thúc đẩy áp dụng blockchain trong nước mà còn định vị Hong Kong là trung tâm kết nối xuyên biên giới cho các dự án blockchain quốc tế, đặc biệt là từ Trung Quốc đại lục.
Cơ sở hạ tầng tính toán: Khu dữ liệu Sa Đinh Điểm nhấn lớn nhất là kế hoạch xây dựng Khu dữ liệu Sa Đinh, sẽ cung cấp 18 vạn PFlops sức mạnh tính toán vào năm 2032 – gấp 36 lần năng lực hiện tại của Hong Kong. Con số này tương đương khoảng 18 vạn GPU A100 hoặc 4,5 vạn H100, đưa Hong Kong vào nhóm đầu tiên trong số các thành phố đang phát triển trung tâm tính toán blockchain. Tuy nhiên, thách thức về năng lượng là rất lớn: mức tiêu thụ điện năng có thể lên tới vài trăm megawatt, tương đương một nhà máy thủy điện vừa. Hong Kong phải giải quyết bài toán chi phí điện cao và hạn chế về cáp quang biển để đảm bảo dữ liệu xuyên biên giới. Phân tích cũng chỉ ra rằng dự án này được thực hiện theo nhiều giai đoạn, giúp giảm rủi ro đầu tư.
Viện nghiên cứu Blockchain: Trung tâm R&D Chính phủ sẽ thành lập một viện nghiên cứu blockchain chuyên sâu, tập trung vào các công nghệ như đồng thuận phi tập trung, nâng cao hiệu suất Layer 2 và giải pháp bảo mật cho hợp đồng thông minh. Viện này không chỉ phục vụ nghiên cứu cơ bản mà còn đóng vai trò cầu nối giữa các trường đại học trong nước và quốc tế, thúc đẩy thương mại hóa công nghệ. Theo chuyên gia, việc này sẽ tạo ra một hệ sinh thái sáng tạo, thu hút nhân tài blockchain toàn cầu.
Kế hoạch hỗ trợ SME: Giảm rào cản áp dụng Phiên bản cải tiến của "Chương trình hỗ trợ chuyển đổi số" sẽ cung cấp tài trợ trực tiếp cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong việc triển khai giải pháp blockchain – từ quản lý chuỗi cung ứng đến tài chính phi tập trung (DeFi). Phân tích cho thấy nếu mức trợ cấp đạt 50% chi phí dự án, nó có thể kích thích đáng kể nhu cầu thị trường và giúp các startup blockchain có được khách hàng đầu tiên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, rủi ro là các SME thiếu nền tảng kỹ thuật số cơ bản, dẫn đến tỷ lệ sử dụng thấp.
Định vị chiến lược: Cửa ngõ cho blockchain Trung Quốc ra thế giới Bài phát biểu nhấn mạnh Hong Kong là "địa điểm thích hợp chiến lược cho các công ty blockchain Trung Quốc ra nước ngoài" và "trung tâm kết nối với tiêu chuẩn quốc tế". Điều này xác nhận rằng Hong Kong sẽ đóng vai trò trung gian, tận dụng lợi thế về pháp lý và thuế để thu hút các dự án blockchain từ đại lục muốn mở rộng ra thị trường toàn cầu. Phân tích cũng chỉ ra rằng chiến lược này bổ sung cho kế hoạch "Đông toán Tây toán" của Trung Quốc, biến Hong Kong thành nút lưu thông dữ liệu xuyên biên giới.
Đầu tư và rủi ro Hong Kong Investment Corporation đã dành 56% vốn cho công nghệ cứng, bao gồm blockchain. Đây là khoản đầu tư chiến lược dài hạn, không nhằm lợi nhuận trực tiếp mà kỳ vọng vào hiệu ứng lan tỏa. Tuy nhiên, ba rủi ro chính được xác định: (1) chậm trễ và vượt chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu do các vấn đề về điện và chuỗi cung ứng GPU; (2) chính sách dữ liệu xuyên biên giới chưa rõ ràng, có thể làm suy yếu lợi thế cạnh tranh; (3) hiệu quả hỗ trợ SME không như mong đợi nếu thiếu đào tạo và tư vấn đi kèm.
Cơ hội cho thị trường Các cơ hội chính bao gồm: cung cấp dịch vụ hạ tầng (máy chủ GPU, làm mát bằng chất lỏng) cho Khu dữ liệu Sa Đinh; công ty blockchain Trung Quốc có thể tham gia thị trường Hong Kong thông qua chương trình hỗ trợ SME; và thị trường giáo dục blockchain với các khóa đào tạo do chính phủ tài trợ. Thời gian cửa sổ ngắn hạn (2024-2026) cho các công ty dịch vụ xuyên biên giới.
Kết luận Chiến lược blockchain của Hong Kong là một bước đi có hệ thống, nhưng thành công phụ thuộc vào việc giải quyết các nút thắt về năng lượng và dữ liệu. Với việc triển khai theo giai đoạn, Hong Kong đang đặt cược vào tương lai dài hạn của blockchain. Câu hỏi còn bỏ ngỏ: liệu các doanh nghiệp nhỏ có thực sự đón nhận công nghệ này, hay chỉ là một cuộc chơi của các tập đoàn lớn?
