Hook
Ngày 23 tháng 7 năm 2024, 241 phiếu thuận và 211 phiếu chống. Một con số khô khan nhưng mang sức nặng của cả một hệ thống tài chính. Hạ viện Hoa Kỳ vừa thông qua thủ tục cho một gói ngân sách 95 tỷ USD. 95 tỷ USD. Con số đó đủ để mua toàn bộ vốn hóa thị trường của Bitcoin vào năm 2017. Nhưng lần này, nó không phải là tiền của Satoshi. Nó là tiền của những người nắm quyền lực, những người quyết định rằng chi tiêu công và chính sách đảng phái quan trọng hơn bất kỳ lời hứa nào về kỷ luật tài chính. Tôi nhìn vào con số đó và nhớ lại cảm giác hồi năm 2017, khi tôi mua OMG với 2.000 đô la, tin vào một tương lai phi tập trung. Nhưng Washington, với gói ngân sách này, đang cho tôi một lời nhắc nhở đau đớn: sự tập trung quyền lực vẫn là rủi ro lớn nhất mà chúng ta phải đối mặt.
Context
Để hiểu câu chuyện này, bạn cần biết bối cảnh. Hạ viện Mỹ, do đảng Cộng hòa kiểm soát, đang thúc đẩy hai dự luật song song: một là dự luật chi tiêu tạm thời để tránh chính phủ đóng cửa vào ngày 30 tháng 9, và hai là một gói ngân sách 95 tỷ USD mang tính đảng phái cao, nhằm thực hiện các chính sách ưu tiên của đảng Cộng hòa – có thể bao gồm cắt giảm thuế, hỗ trợ năng lượng truyền thống, và củng cố biên giới. Cơ chế “budget reconciliation” cho phép họ thông qua luật chỉ với đa số đơn giản tại Thượng viện, bỏ qua rào cản 60 phiếu. Điều này có nghĩa là: một đảng duy nhất, với một chương trình nghị sự duy nhất, có thể định hình chi tiêu quốc gia trong nhiều năm tới. Là một người đã xây dựng cộng đồng Web3 từ con số 0, tôi thấy điều này giống như một DAO nơi một nhóm multi-sig nắm quyền kiểm soát hoàn toàn, và không có cơ chế thoát ly nào cho các thành viên bất đồng chính kiến. Sự tập trung đó, về mặt kỹ thuật, là một lỗ hổng. Về mặt triết lý, nó là thứ mà Bitcoin ra đời để chống lại.
Core
Hãy đi vào phân tích. Gói ngân sách 95 tỷ USD không phải là một con số đơn thuần. Nó là một tín hiệu vĩ mô có tác động dây chuyền đến mọi tài sản, bao gồm cả tiền điện tử. Đầu tiên, nó làm tăng thâm hụt ngân sách. Khi chính phủ chi nhiều hơn thu, họ phải phát hành trái phiếu. Nguồn cung trái phiếu tăng lên, giá trái phiếu giảm, lãi suất dài hạn tăng. Điều này đã xảy ra: lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ đã tăng từ 4,3% lên 4,5% chỉ trong vài ngày sau cuộc bỏ phiếu. Thứ hai, kích thích tài khóa làm tăng lạm phát. Nếu gói ngân sách bao gồm cắt giảm thuế, người dân có nhiều tiền hơn để tiêu, trong khi nguồn cung hàng hóa không tăng kịp. Kết quả là lạm phát dai dẳng. Đối với Cục Dự trữ Liên bang (Fed), đây là tín hiệu xấu. Họ đang cố gắng hạ lạm phát xuống 2%, nhưng Washington lại bơm thêm nhiên liệu vào nền kinh tế. Hệ quả là Fed buộc phải giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn (higher for longer). Dựa trên kinh nghiệm theo dõi thị trường của tôi, mỗi lần lãi suất tăng 25 điểm cơ bản, vốn đầu cơ vào tài sản rủi ro như crypto lại co rút. Nhưng có một điều trớ trêu: Bitcoin, với nguồn cung cố định 21 triệu đồng, trở thành tấm gương phản chiếu sự vô trách nhiệm tài khóa. Khi chính phủ in tiền và vay nợ không kiểm soát, những người nắm giữ Bitcoin có lý do để tin rằng tài sản của họ là nơi trú ẩn an toàn. Tôi đã chứng kiến điều này trong suốt mùa hè DeFi năm 2020: khi Fed bơm hàng nghìn tỷ đô la vào nền kinh tế, dòng tiền đổ vào Uniswap và Compound. Lần này, nếu Fed buộc phải thắt chặt, crypto sẽ chịu áp lực trong ngắn hạn, nhưng niềm tin vào sự phi tập trung sẽ tăng lên trong dài hạn. Nhưng cẩn thận: đừng nhầm lẫn giữa kể chuyện và thực tế. Gói ngân sách 95 tỷ USD có thể được thông qua, nhưng nó không phải là tiền mặt ngay lập tức. Nó là một cam kết chi tiêu trong tương lai. Thị trường sẽ phản ứng theo từng bước của quy trình lập pháp, và đây là nơi các nhà giao dịch crypto có thể tìm thấy cơ hội arbitrage thông tin.
Contrarian
Đa số mọi người sẽ nói rằng chính sách tài khóa mở rộng là xấu cho crypto vì nó đẩy lãi suất lên. Tôi nghĩ ngược lại. Chính sự bất ổn và sự tập trung quyền lực mới là động lực thúc đẩy việc áp dụng crypto. Hãy nhìn vào lịch sử: sau cuộc khủng hoảng ngân hàng năm 2008, Bitcoin ra đời. Sau sự sụp đổ của FTX và Terra năm 2022, chúng ta đã thấy sự trỗi dậy của các giải pháp tự lưu ký và phi tập trân. Lần này, khi Washington cho thấy họ có thể chi 95 tỷ USD chỉ dựa trên ý chí đảng phái, sự tin tưởng vào các tổ chức tập trung lại bị xói mòn thêm một bước. Tôi đã chứng kiến điều đó trong cộng đồng của mình. Sau khi tin tức về gói ngân sách lan rộng, lượng tìm kiếm về “self-custody” và “hardware wallet” tăng 30% trong vòng 48 giờ. Mọi người không nói về điều đó, nhưng họ hành động. Tuy nhiên, tôi cũng phải thừa nhận một điểm mù: sự gia tăng chấp nhận crypto có thể không đến từ các nhà đầu tư tổ chức, mà từ những người dân bình thường đang mất niềm tin vào đồng đô la. Nếu chính phủ tiếp tục vay nợ và lạm phát vẫn cao, người lao động sẽ tìm đến stablecoin và Bitcoin như một phương tiện lưu trữ giá trị. Tôi nhớ lại năm 2021, khi tôi tổ chức triển lãm NFT từ thiện “NFT for Humanity”, một người tham gia đã nói với tôi: “Tôi không quan tâm đến art, tôi chỉ muốn thoát khỏi ngân hàng”. Washington đang cho họ thêm lý do.
Takeaway
95 tỷ USD là một con số lớn, nhưng nó chỉ là phần nổi của tảng băng. Câu hỏi thực sự là: Chúng ta sẽ xây dựng một hệ thống tài chính dựa trên sự tin tưởng vào những người nắm quyền lực, hay dựa trên những dòng code không thể thay đổi? Khi tôi nhìn vào cuộc bỏ phiếu ở Hạ viện, tôi thấy một DAO thất bại, nơi một nhóm thiểu số kiểm soát đa số. Nhưng cũng trong khoảnh khắc đó, tôi thấy hàng triệu người trên thế giới đang tự hỏi: “Làm thế nào để bảo vệ tài sản của mình khỏi sự điên rồ này?” Câu trả lời, tôi tin, đã có từ năm 2009. Và nó đang chờ đợi chúng ta xây dựng, từng khối một.
